Dora Gıda, 16 yıllık tecrübesi ve bilgi birikimiyle hammadde temini, nakliye ve tüketim sonrası destek hizmetleri sunan bir tarım ürünleri şirketidir. Kaliteden ödün vermeden en uygun fiyatlarla hammaddeleri tedarik eder ve üreticilerin zarar görmemesi için fiyat dalgalanmalarına karşı önlemler alır. Geniş ürün yelpazesi sayesinde sektörde hammadde ihtiyacının en doğru rotası olarak kabul edilir.
YEM KANUNU
Yetki Kanunu: 1734
Yayımlandığı R.Gazete: 05.08.1974/14967
Yem Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Yayımlandığı R.Gazete: 05.02.2001/2039
Yem Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Yayımlandığı R.Gazete: 31.12.2009-27449 (7. Mükerrer)
5.8.1974 tarihli ve 14967 sayılı Resmi Gazetelerde Yayımlanmış olan ilk YEM YÖNETMELİĞİ ve EKLERİ üzerinde yapılan değişiklikler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 08.11.1996 tarihli ve 2734 sayılı yazısı üzerinde 1734 sayılı YemKanunun 20.maddesine göre , Bakanlar Kurulu’nca 02.12.1996 tarihinde kararlaştırılmış ve 15.5.1997 tarihli , 22990 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.
YEM YÖNETMELİĞİ bu değişikliklere göre düzenlenerek aşağıdaki durumda sunulmaktadır.
GENEL HÜKÜMLER
Kanuni Dayanak :
MADDE 1 – Bu Yönetmelik; 29.5.1973 gün ve 1734 sayılı Yem Kanununun uygulama şeklini göstermek ve kanunun çeşitli maddeleriyle yönetmeliğe bırakılan hususları açıklamak üzere , Kanunun 20 nci maddesi uyarınca düzenlenmiştir.
Amaç :
MADDE 2 – Bu Yönetmelik; hayvanların rasyonel bir şekilde beslenmelerini sağlamak ve hayvansal üretimi geliştirmek üzere ticarete arz edilecek yemlerin hazırlanması , imali , ithali , ihracı , sürüm ve satışlarının belli esaslara bağlanması ve yemlerin özelliklerine göre haiz olan olacakları nitelikler ve ihtiva etmeleri gereken temel besin maddeleri cins ve miktarlarının tespiti , bu yemlerin beyana ve tescile tabi tutulmaları ve benzeri hususlar gözönünde tutularak:
A)Yem imal eden kuruluşların , dolayısıyla yem imali ve pazarlama faaliyetlerinin memleket ve çiftçi ihtiyaçları doğrultusunda , sürekli olarak geliştirilmesini,
B)Yem imalathane ve fabrikalarının tesis ve işletmeleri sırasında vaki olabilecek teknik ve ekonomik yanılmaları , eksiklik ve aksaklıkları giderme ve bu suretle hem imalatçıların hem de çiftçi ve memleket çıkarlarının üstün düzeyde tutulmasını,
C) Yemlerin belli norm ve standartlara uygun , garantili olarak ve dengeli fiyatlarla , kolaylıkla temin şartlarını , gerçekleştirecek hükümleri açık bir şekilde belirtmek amacı ile hazırlanmıştır.
Kapsam :
MADDE 3 – Bu Yönetmelik; ticarete arz edilecek yemlerin :
1 – Tariflerini , sınıflandırılmalarını , norm ve standartlarla ilgili işlemlerini,
2 – Beyan , tescil , ruhsat ve kontrol işlerini,
3 – Laboratuvarlarda muayene ve analiz işlerini,
4 – Laboratuvar analiz metodlarını,
5 – İmal edildikleri işletmelerin tabi olacakları asgari teknik ve sağlık şartlarını,
6 – Depolama ve satışa arz etme yerlerinin ruhsat için tabi olacakları şartları,
7 – İmal ruhsatları , satışa fiyatları , ithal ve ihraç işlemleri ile kanunda yer alan diğer hükümleri ve YemTescil ve Kontrol Dairesinin kuruluş şeklini kapsar.
TARİFLER VE SINIFLANDIRMALAR
Tarifler :
MADDE 4 – Yem Kanununda ve bu Yönetmelikte geçen başlıca deyim ve terimlerin anlamları aşağıda gösterilmiştir.
Bakanlık : Gıda-Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
Daire : Yem Tescil ve Kontrol İşleri Dairesini,
Ekip : Ruhsata tabi yem imal eden işletmeler ve bunların depo ve satış yerlerinin mahallinde denetimi ve kontrolü için görevlendirilen yem konusunda eğitim görmüş biri sağlık hizmetleri sınıfından Veteriner Hekim,diğer ikisi Teknik Hizmetler sınıfından Ziraat Mühendisi olmak üzere üç kişilik Kontrolörler Kurulunu ifade eder.
Yem : Madde ve enerji bakımından hayvanın yaşama ve verim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla belli sınır ve şartlarda yedirildiği zaman hayvan sağlığına zararlı olmayan,hayvanlardan tarafından faydalanabilecek durumdaki organik ve inorganik maddeler veya bunların karışımlarıdır.
Beyan : Ticarete arz edilecek yemlerde değer tayinine esas olan temel besin maddeleri oranlarının ve form (1)’de bildirilen hususların yazılı olarak belirtilmesidir.
Ruhsat : Ticarete arz edilmek için yem imal etmek üzere kurulan işletmelere asgari teknik ve sağlık şartlarını haiz olmaları halinde Bakanlıkça verilen yem imal belgesidir.
Tescil : Beyana tabi olan yemlerin ;ihtiva ettikleri her türlü maddelerin adları,yemin ticari adı,çeşidi,değer tayinine esas olacak temel besin maddeleri kapsamı bakımından norm veya standartlarına uygun olmaları halinde Bakanlıkça ilgili kütüğe kaydedilmesidir.
Kontrol : Yem imal eden işletmeler ile yem depolama ve satışa arz etme yerlerinin asgari teknik ve sağlık şartları yönünden denetimi ile yemlerin beyan ve tescile uygunluklarını tespit etmek için yapılan fiziksel,kimyasal ve gerektiğinde biyolojik muayene ve analizlerdir.
Temel Besin Maddeleri : Yemlerin bileşiminde bulunan ve değer tayinine esas olan ham protein,ham yağ,ham selüloz,azotsuz öz maddeler,kalsiyum,fosfor ve benzeri gibi mineraller,vitaminler ve benzeri besin maddeleridir.
Analiz : Beyana ve tescile tabi yemlerde Bakanlığın görevlendirdiği laboratuvarlarda veya göstereceği referans laboratuvarında,Bakanlıkça belirtilen metodlar çerçevesinde, uygulanan kimyasal,fiziksel ve biyolojik işlemlerdir.
Referans Laboratuvarı : 1’nci analize itiraz vukuunda kesin sonucu verecek analizi yapan laboratuvardır.
Yem Örneği (Numunesi) : Analiz için ilgili laboratuvara gönderilmek üzere Bakanlığın görevli ve yetkili kıldığı kimseler tarafından depodan,fabrikadan,satış yerinden,tüketici ambarlarından,usulüne göre alınarak bir ambalaj içine konulmuş, ağzı mühürlenmiş ve durumu bir tutanakla tespit edilmiş olan yemlerdir.
Ev Hayvanları : Kürkü için beslenen hayvanlar hariç,insanlar tarafından normal olarak bakılan ve beslenen ancak tüketilmeyen türlere ait hayvanlardır.Bu hayvanlar özellikle; kedileri, köpekleri, kuşları, kemirgenleri, sürüngenleri, süs balıkları ile atlarını ve benzer hayvanları kapsar.
Karma Yemler : Çeşitli yem hammaddelerinin ve yemlerin norm veya standardına uygun şekilde karıştırılması ile elde edilen yemler olup bu yemler aşağıda tanımlanan tüm yem gruplarını kapsar.
Ev Hayvanları Yemleri : Ev hayvanları için üretilen yemlerdir.
Tam Yemler : Bileşimleri itibarıyla,hayvanların günlük beslenme ihtiyaçlarını tek başına karşılayan yemlerdir.
Tamamlayıcı Yemler : Belli
maddeleri yüksek miktarlarda ihtiva etmekle birlikte bileşimlerinde dolayı,ancak diğer yemlerle beraber kullanıldıklarında hayvanların günlük beslenmesi için yeterli olan yemlerin oluşturduğu karışımlardır.
Özel Amaçlı Yemler : Diğer yemlerden veya ürün tiplerinden ayırt edici özellikte özel besleme amaçları güden yemlerdir.Bu tür yemlerin beyanının Bakanlık tarafından kabul edilmesi için;sayfa 41’de verilen form: 1-G ve sayfa 43’de verilen form,üretici ve/veya ithalatçılar tarafından düzenlenerek,Bakanlığımıza başvurulacak Bakanlığımızca kurulacak komisyonda belgeler incelendikten sonra işlem yapılacaktır.
Fason Üretim : Ruhsatlı yem fabrikalarında,ticari olarak gerçek ve tüzel kişilerce norm veya standartlara uygun yem ürettirme şeklidir.
Sınıflandırma :
MADDE 5 - Yem Kanundaki sınıflandırmaya göre Yönetmelik kapsamına alınan yem çeşitleri aşağıda gösterilmiştir.
I.Kökeni Bitkisel Olan Yemler :
Yaş ve kuru olarak doğrudan doğruya kullanılmaya elverişli olan her nevi otlar ile öğütülmemiş dane yemler,kök,yumru,meyve saman,silaj yemleri ve benzeri bitkisel yemlerdir.
Bunların grupları ve adları gösterilmiştir.
1) Yeşil Yemler :
Taze olarak,doğrudan doğruya veya parçalanarak hayvan beslenmesinde kullanılan aşağıda yazılı buğdaygil,baklagil ve diğer familyalara ait yeşil yemler bu gruba girerler.
Buğday hasılı – arpa hasılı – çavdar hasılı – yulaf hasılı – darı hasılı – mısır hasılı – kültürü yapılan diğer buğdaygil yeşil yem bitkileri – her türlü yonca – her türlü bakla
her türlü tırfıl – yeşil fiğ – yeşil burçak – korunga(evliya otu) – yeşil bezelye – yeşil soya fasulyesi - ayçiçeği hasılı – çayır otları – yemlik lahana ve yaprakları – yemlik ebegümeci – havuç yaprakları – hayvan pancarı yaprakları – şeker pancarı yaprakları – yer elması yaprakları – hardal bitki parçaları – deniz yosunları vb yeşil yemler.
2) Kuru Otlar :
Buğdaygil ve diğer familyalara ait yeşil yemlerin tabii yollarla kurutulmalarıyla elde edilen ve doğrudan doğruya veya parçalanıp kıyılarak hayvan beslenmesinde kullanılan sap ve yapraklardır.
3) Sun’i Kurutulmuş Otlar :
Buğdaygil, baklagil ve diğer familyalara ait değerli yeşil yemlerin körpe halde biçilip,sıcak hava akımında kurutulmasıyla elde edilen yemlerdir.
Sun’i kurutulmuş otlar;kiloğramında 150 mg’ın üzerinde karotin,180 gr’ın üzerinde ham protein ve 250 gr’ın altında sellüloz ihtiva etmeleri halinde kesif yem sayılırlar.
4) Saman,Kavuz,Kılıf ve Kavuzları :
Kültüre alınan ve alınmayan buğdaygil,baklagil ve diğer familyalara ait bitkilerin tohum ve meyveleri elde edilirken harmanda arta kalan aşağıda yazılı saman,kavuz,kılıf,kabuk vb kalıntılardır.
Arpa samanı – buğday samanı ve kavuzu – çavdar samanı ve kavuzu – yulaf samanı ve kavuzu – darı samanı ve kavuzu – mısır samanı ve koçanı – çeltik samanı ve kavuzu – gernik ve kaplıca samanları – kuş yemi samanı – her türlü bakla samanı ve kılıfı – bezelye samanı ve kılıfı – burçak,fiğ samanları ve kılıfı – fasulye ve börülce samanları – mercimek samanı ve kılıfı – nohut samanı – soya fasulyesi samanı ve kılıfı – üçgül ve yonca samanları – yer fıstığı samanı – ayçiçeği samanı ve tablası – pamuk tohumu kabuğu (çiğit kabuğu – kapçık) – keten samanı ve kavuzu – kolza samanı vb saman,kavuz,kılıf ve kabuklar bu gruba girerler.
5) Sap ve Yapraklar :
Yeşil yemlerin kurutulmuş olan sap ve yaprakları bu gruba girerler.
6) Ekşitilmiş (silaj-silo) Yemler :
Yeşil yemlerin ve suca zengin diğer yemlerin uzun süre muhafazasını sağlamak üzere, belirli şartlarda bir fermantasyon devresi geçirmeleri sonucu elde edilen aşağıda gösterilen yemlerdir.
Yonca silajı – mısır silajı – (mısır-baklagil silajı) – (çayır üçgülü-çimen silajı) – (fiğ-çavdar) silajı – (şeker pancarı-hayvan pancarı)silajı – (fiğ-yulaf-çavdar) silajı vb silaj yemler bu gruba girerler.
7) Kök veya Yumru Yemler :
Yedek besin maddelerini köklerinde veya toprak altı dallarında depo eden ve doğrudan doğruya veya parçalanarak hayvanlara yedirilen,suca zengin yemler ile insan yiyeceği özelliğini kaybetmiş aşağıda gösterilen kök ve yumrulardır.
Hayvan pancarı – şalgam – patates – tatlı patates vb kök ve yumrulardır.
8) Dane Yemler ve Meyveler :
Doğrudan doğruya, kırılarak veya öğütüIerek hayvanlara yedirilen buğdaygiI, baklagil ye diğer familyalara ait tohum dane ve meyveler ile insan yiyeceği olarak kullanilma özelliğinde olmayan aşağıda gösterilen tohum, dane ye meyveler bu gruba girerler
Her türlü buğday, - arpa, - çavdar, - çeltik, - her türlü darı - kaplıca, - mısır, - yulaf,-yem bezelyesi, - burcak, - her türlü fiğ, - nohut (standart dışı), - yer fistığı (standart dışı), - apsir, - pamuk tohumu (çiğit), - meşe palamudu ve insan yiyeceği olarak kullanılmayan diğer dane ve meyveler.
II- Kökeni Bitkisel Olan Sanayi Kalıntıları
Bunlar : Bazi bitkisel Urünlerin işlenmesi sırasında elde olunan un, nişasta, bira, seker, bitkisel yağ ve benzeri sanayinin kalıntıları olarak ortaya çıkan ve yem olarak kullanılabilen maddelerle öğütülmüş her türlü bitkisel yemlerdir.
1) Değirmencilik Kalıntıları :
Bunlar: DeğirmenIerde işlenen danelerin eleme ye soyulmalarindan başlayarak un haline gelinceye kadar gecen safhalarda elde edilen aşağıda adları yazılı kalıntılardır.
Buğday kepeği ve razmolu, - bonkalite, - bulgur kepeği, - yulaf ezmesi, - çavdar kepeği, - mısır kepeği, - pirinc kepeği, - baklagil kepekieri vb ezme ye kepekler.
2) Nişastacılık Sanayi Kalıntıları :
Nişastaca zengin ürünlerden nişasta elde edildikten sonra art kalan aşağıda adları yazılı kalıntılar bu gruba girerler. Bunlar taze olarak veya kurututarak hayvanlara yedirilirler.
Buğday posası, - buğday şilempesi, - mısır şilempesi, - mısır gluten yemi (mısır grizi), - mısır gluten unu (mısır proteini), - mısır özü (mısır embriyosu) küspesi, - patates posası, - patates şilempesi vb nişastacılık kalıntıları.
3) Fermantasyon Sanayii Kalıntıları :
3.1 Biracılık Sanayii Kalıntıları :
Biranın yapımı sırasında elde olunan aşağıda adları yazılı kalıntılardır.
Malt çimi, -malt posasi, - bira mayası, - şerbetci otu posasi vb biracılık kalıntılari.
3.2 AIkol Sanayii Kalıntıları :
Alkol ye alkollü içkilerin elde edilmesi sırasında artaa kalan, doğrudan, doğruya veya kurutularak hayvanlara yedirilen posalar bu gruba girerler.
Melas mayasi (ispirto mayasi) vb alkol sanayi kalıntıları gibi.
3.3 Şarapçılık Sanayii Kalıntıları :
Şarap imali sırasında elde edilen aşağıda adları yazılı kalıntılar bu gruba girerler. Üzüm cibresi, - şarap mayası, - elma posasi vb posa cibreler gibi.
4) Şeker Sanayii Kalıntıları :
Seker pancari veya kamışindan şeker üretillirken elde edilen kalıntılardır.
şeker pancarı posası veya talaşı, ,-şeker kamışı posası veya talaşı, - melaslı şeker pancarı posası, - melas vb şeker sanayii kalıntıları, bu gruba girerler.
5) Yağ Sanayii Kalıntıları :
Yağlı tohumlardan yağ elde edildikten sonra arta kalan aşağıda adları yazılı kalıntılardır.
Ayçiçeği tohumu küspesi, - pamuk tohumu (ciğit) küspesi, - haşhaş tohumu küspesi, - keten tohumu küspesi, - kendir tohumu küspesi, - soya fasulyesi küspesi, - susam tohumu kuspesi, - yerfıstığıi küspesi, - fındık ve ceviz küspeleri, - aspir tohumu küspesi, -tütün tohumu küspesi, - kolza küspesi vb yağ sanayii kalıntıları gibi.
6) Diğer Bitkisel Sanayii Kalıntıları:
Marmelat, meyve suyu, salca vb mamuller elde edildikten sonra kalan kallntllardlr. Portakal ve turunçgil posalari, - elma posası, - çilek posası, - domates posası vb diğer bitkisel sanayii kalıntıları bu gruba girerler.
III. Kökeni Hayvansal Olan Yemler:
Kadavraların, hayvan organlarının ve hayvansal ürünlerin özel surette kurutulmasi ve öğütütmesinden elde olunan et unu, et - kemik unu, - kemik unu, kadavra unu ve balık unu ile süt ye süt sanayii kalıntıtarı, mezbaha kalıntıları, deniz hayvanlarından elde olunan vb yemlerdir.
1) Süt ve Süt Sanayii Kalıntıları :
Yağlı ve yağsız (yavan) süt tozu, - yayık altı, - peynir suyu kalıntılardır.
2) Mezbaha Kalıntıları :
Kan unu, et unu, - et-kemik unu, - kemik unu, - karaciğer unu, - kadavra unu, -yemlik et konserveleri, tavuk mezbaha kalıntı unları vb mezbaha kalıntiları bu gruba girerler.
3) Deniz, Göl, Nehir Hayvanlarından elde olunan yemler :
Her türlü balık unu, - her türtü balık yağı (insan tedavi ve beslenmelerinde kullanılan haric), - her türlü balık karaciğer unu vb deniz hayvanlarından elde edilen yemler.
IV.Mineral Yemler:
Yalnız yem sanayiinde ye hayvan beslenmesinde kullanılan belli başlıIarı aşağıda gösterilen kalsiyum, fosfor, sodyum gibi makro elementlerin ve demir, bakır, çinko gibi iz elementlerin tuzları veya diğer biIeşikleri ile amonyum tuzları ve benzeri maddeler veya bunlarin karışımlarıdır.
Sentetik bir madde otan organik yapiti~taki üre de bu grupta yer almaktadir.
Sodyum klorür (yemek tuzu), - sodyum molibdat, - sodyum bikarbonat, - sodyum iyodür, - sodyum selenit, - sodyum selenat,-kalsiyum asetat, - kalsiyum asetoklorit, -kalsiyum klorit, - kalsiyum fumarat, - kalsiyum glikonat, - kalsiyum laktat, - kalsiyum sülfat (jips), - kirec taşı, - mermer tozu (kalsiyum karbonat), - kalsiyum, mağnezyum fosfat, - mono di-tri kalsiyum fosfat, kalsiyum iyodat, - kalsiyum molibdat, - deniz hayvanlarının kabukları, - kemik kömürü, kemik külü, - mağnezyum karbonat, -mağnezyum sitrat, - mağnezyum fumarat, - mağjnezyum glikonat, - mağnezyum Iaktat, mağnezyum oksit, - mağnezyum sülfat, - mono di-tri mağnezyum fosfat, - demir-2 karbonat, - demir-2 fumarat, - demir sülfat, - kobalt asetat, - kobalt kiorit, kobalt nitrat,- kobalt sülfat, - bakır iyodür, bakır asetat, - bakır karbonat, bakır-2 oksit, - bakır sülfat(göz taşı), - potasyum iyodat, - mangan-2 karbonat, - mangan-2 oksit, mangan-2 sülfat , -amonyum molibdat, - molibden oksit, - çinko karbonat, - çinko oksit, - çinko sülfat, - çinko asetat ,sentetik üre vb mineral yemler.
V. Yemlik Preparatlar :
Kimyasal analiz, sentez veya istihraç (extraction) yolları ile, fabrikasyon şekIinde elde edilen ve yemin değerini, organizmada değerIendiriimesini arttırmaya yardım edebilecek nitelikteki müstahzarlar ile antibiyotik hormon ve vitaminler gibi katkı maddelerini ihtiva eden yemlerdir.
Hayvan hastalıkiarının tedavisi veya önlenmesi maksadı ile kullanılan sülfamit, antibiyotik, hormon ve vitaminler gibi ilaç ve benzeri maddeler bu grup dışında sayılırlar.
IV. Karma Yemler :
Bu yemler aşağidakı şekilde sınıflandırlır :
Kanatlı ve diğer kümes hayvanlarının karma yemleri,
Küçükbaş hayvanların karma yemleri,
Büyukbaş hayvanların karma yemleri,
Laboratuvar hayvanlarının karma yemleri,
Su ürünlerinin karma yemleri,
Kürk hayvanlarının karma yemleri,
Ev hayvanlarının karma yemleri ve diğer hayvanların karma yemleri,
Bu yemlere; ekli 3 nolu listede isimleri bulunan maddeler katılamaz.
Bu bölümdeki sınıflandırmaya dahil yem çeşitIerinden, günün şartIarına, hayvan besleme bilimi ve teknoiojisindeki gelişme!ere gore bazılarını çikarmaya veya yenilerini eklemeye Bakanlık yetkilidir.
BOLÜM : III
BEYAN, TESCİL, RUHSAT VE KONTROL İŞLERi
Beyan İşIemi ve ŞekIi :
MADDE 6 - Yönetmeliğe ekli 1 No.iu listede isimleri bulunan yemler beyana tabi yemlerdir. Bu yemlerin beyan işlemleri aşağıdaki şekiIde yapıIır.
a) Bu yemleri satış için imal ve ithal eden gerçek ve tüzel kişiler yemlerin içinde bulunan değer tayinine esas olan maddelerin oranlarını Yönetmelik ekindeki Form (1) beyannamesine gore BakanIığa bildirmek ve beyanla Igili işlemlerini satışa ve ithalata başlamadan önce tamamlamak zorundadırlar.
b) Beyana tabi yemlerin her birinin karşisında o yemin değer tayinine esas olan maddelerinden hangi oran veya miktarlarda beyan edileceği (x) işareti ile gösterilmistir.
c) Beyana tabi yemler için tanzim olunan Form (1) beyanname bir dilekçe ile BakanIığa teslim edilir.
Beyannamelerin gizIilği esastır.
d) Yemlerin beyanında beyan edilecek maddeler ye diğer özellikler hayvan besleme bilimi ve yemteknolojisindeki geIişmeIer dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenen kriterlere gore değerlendiriIir.
Fason Uretim :
MADDE 7 - Fason üretimde üretimi yapan ile yaptıran gerçek veya tüzel kişiIer üretime başIamadan önce; karşıIıkIı yapılacak sözIeşme, ticaret sicili, norm veya standartlara uygun olarak tanzim edilecek beyan, tescil ye yem mevzuatınca gerekli görülen belgeleri Bakanlığa teslim etmek zorundadırlar.
Sorumluluk mekanizması ve kanuni takiplerde sözleşmeye imza koyan her iki taraf da 47. madde gereği sorumlu tutulurlar.
Beyanda Belirtilecek Bilgiler :
MADDE 8 - Beyana tabi yemlerin ambalajlı satışlarında; Ambaiaj üzerinde veya etiketinde, ambalajsız satışIarda ise, 100 kg’dan fazla olan satışIar için satıcı tarafından verilecek garanti belgesinde, aşağıda yazilı bilgilerin bulunması zorunludur.
a) İmalatçı veya satıcının isim ve açık adresi,
b) Varsa firmanın amblemi ve telefon No.su,
c) Yemin adı ve imal tarihi,
d) Yemin 1 nolu listeye göre beyan edilen temel besin maddelerinin ayrı ayrı oranları veya miktarları,
e) Beyanın tarih veya No.su,
f) Ambalaj içindeki yemin net ağırlığı,
g) Kullanma ve muhafaza tarifnamesi,
h) Son kullanma tarihi veya üretim tarihiyle kullanma süresi,
i) Parti numarası.
Etiket ve Belgeler :
MADDE 9 - Ev hayvanları yemlerinin etiketleri hariç, etiket ve garanti belgelerinin boyutları 8x15 cm’den kuçük olmamalı, ambalaj üzerinde, etikette veya garanti belgesinde venilmesi gereken bilgilerin okunaklı olarak, kolay anlaşılır bir dille yazılmasi, kullanılan malzemenin mürekkebin yapıştırıcı vb.nin sağlığa zararlı olmaması zorunludur.
Etiket veya garanti belgelerinde tüketiciyi aldatıcı şekiIde; resmi, şekiI ve yazılar yer alamaz. Yemin muhtevasında hayvan sağlığı ve verimle ilgili kullanımı sınırlayıcı maddeler varsa bunu betirten uyarıcı veya eğitici bilgilerin etiket ve garanti belgelerinde yer almasi zorunludur.
Yemin ambataı üzerinde “kg” olarak miktarı rahatca görülebilecek büyüklükte yazılmalı, etiket ambalaj üzerinde gözle rahatca görülebilecek şekilde yerIeştiriImeIi ve üzerinde hiç bir düzeltme yapıImamş olmalıdır.
icarette konu olan yemlerin etiket, ambalaj vb belgeleri ile ilgili hususlarda değişikIikler yapmaya Bakanlık yetkilidir.
Tescil ile iigili beyan :
MADDE 10 - Yönetmeliğe ekli 2 No.lu listede adları yazılı olanlar :
a) Yemleri satış için imal eden ve özel işletme ve kurumlar ; yemlerin içinde bulunan ve değer tayinine esas olan temel besin maddelerinin oranlarını ve karışıma giren yemlerin adlarını, en az en cok oranlari ile miktarlarını yahut en az en çok oranları veya miktarlarını yemin ticaret adını ve nevini yönetmelik ekindeki Form (2) beyannameye göre Bakanlığa bildirmek ve tescil ile iigili işiemlerini satışa geçmeden önce bitirmek zorundadırlar.
b) Tescile tabi yemlerden herbirinin karşısına o yemin değer tayinine esas olan temel besin maddeleri lie verilecek diğer bilgilerden hangilerinin oranları veya miktarlarının biidiriIeceği (x) işareti ile gosterilmiştir.
c) Tesciie tabi yemler için tanzim olunan (Form 2) beyanname kapalı ve mühürlü bir zarf içerisinde ve bir belge mukabilnde Bakanlığa teslim edilir veya iadeli taahhütlü olarak posta lie gönderiiir.
Bu beyannameler, görevli ve yetkili kılınan memurlarla , yemi imal edecek firmanın yetkilieri dışında, herkese gizlidir. Gizliliğin sağlanması için Bakanlıkça gereken bütün tedbirler alınır.
Tescil İşIemi :
MADDE 11 - Dairece form 2 beyannamesi, ilgililer huzurunda ve gizlilik tedbirleri alınarak , açılır. Tescile tabi yemin beyanı, yönetmelik ekindeki çeşitli karma yemlerin normlarını gösteren tablolarla karşiiaştırılır.
Beyanın bu normlara uygun olması halinde beyan oiunan bilgiler, Dairedeki kütüğe kaydedilir.
Tescile tabi yemin ilgli kütüğe kaydedilmesi ile tescil işlemi tamamlanmış sayılır ve keyfiyet taahhütlü bir mektupla imalatçıya duyurulur.
Beyanin (bilgilerin) normlara uymamasi halinde o yem tescil edilmez ve durum imaiatcıya aynı şekiIde en kısa sürede duyurulur.
Liste ve Tablolarda Değişiklik :
MADDE 12 - Hayvan besleme biliminde, yem imal teknolojisinde , hammadde üretiminde ve benzeri konularda meydana gelen temel değişme ve gelişmelere göre ekli listelerde değişklik yapmaya veya yeni listeier yayımlamaya Bakanlık yetkilidir.Bu degişiklikler ve bunların yürürlük tarihleri tebliğIe ilan edilir.
Ambalaj ve Etiketler :
MADDE 13 - Tescile tabi yemler ambalajsız olarak alınıp satılamazlar.Her ambalajda ambalaj üzerinde veya etiketinde,
a) İmalatcı firmanın açık adresi, varsa telefon No.su ,amblemi ,
b) Yemin nevi ve tescil ettirilen ticari adi,
c) Tescilin tarih ve No.su,
d) 8’inci maddeye gore verlimesi zorunlu bilgilerden temel besin maddelerinin oranları veya miktarları ile karşıma giren yemlerin ve katkı maddelerinin adları ,
e) Ambaiaj içindeki yemin net ağırlığı,
f) Yemin yedirileceği hayvanların türü ve yaşı,
g) Yemin imal tarihinin, açık, okunaklı silinmeyecek ve ambalajdan ayrılmayacak bir şekilde yazılması zorunludur.
Ambalajsız Satışlar :
MADDE 14 - Ambalajsız satışlarda 8 ve 13’üncü maddelerde belirtilen bilgileri ihtiva eden garanti belgesini satıcı alıcıya vermek , alıcı da satıcıdan almak mecburiyetindedir.Yukarıda anılan durumlar haricinde ambalajsız satış yapılamaz.Ambalajsız satışlarda nakil için kullanılan tüm araçlar yemin mühtevasını bozmayacak şekilde özel tertibatlı olmalıdır.Nakil için kullanılan vasıtaların tabi olacağı asgari teknik ve sağlıkk sartlarını Bakanlık belirler.
İthal Edilecek Yemler :
MADDE 15 - Yabancı ülkelerinden ithal edilecek tescile ve beyana tabi yemler hakkında Türkiye’de imal edilen yemlerin tescil ve beyanları ile ilgili hükümler uygulanır.
Buniarin dışındaki yemler hakkında ise Bakanlıkça belirlenen esaslar uygulanır.
Ruhsat Alma Zorunluğu :
MADDE 16 - Yem kanunu kapsamına giren ve bu yönetmeliğin 5 inci maddesinde detaylı şekilde gösterilen yemlerden ;
a) Kökeni hayvansal olan yemler,
b) Mineral yemler,
c) Yemlik preparatlar,
d) Karma yemler, sınıflarına girenleri satış için imal edecek resmi ve özel işletme ve kurumlar , yemimalatına geçmeden önce Bakanlıktan ruhsat ( Yem İmal Belgesi ) almak zorundadırlar.
Baş Vurma :
MADDE 17 - İşletme ve kurumlar ; satış için yem imalatına geçmeden önce yemin imal edildiği fabrika veya imalathanenin teknoiojik sıraya göre tüm yapı ve tesis detaylarını gösterir projesini, vaziyet planını ve ilgili diğer belgeleri bir dilekçeye ekleyerek ,
Bakanlıktan ruhsat isteminde buiunurlar.
Ruhsat verilmesi için istemde bulunan işletme ve kurumların ham ve mamul madde depoları dahil her türlü yapı tesislerinin tamamlanmış ve yem imalatına hazır duruma getirilmiş olması şarttır.
Yapılacak İncelemeler :
MADDE 18 - Ruhsat istemi lie ilgili dilekçenin Bakanlığa intikalinden itibaren en geç 15 gün içinde Bakanlıkça görevlendirilen ekip, gerekli incelemeleri yapmak amacıyla, mahalline gönderilir .
Ekip; Bu yönetmelikte belirtilen esaslara göre, asgari teknik ye sağlık şartIarının mevcut olup oImadığını, işletmenin 1734 sayıIı Kanunun öngördüğü kaliteli ye sağlıklı yem imali için gerekli tesislere ye donanımlara sahip bulunup bulunmadığını araştırır. Makinaların düzgün çalşışıp çalışmadığını, sık arıza yapan mi’adlı aksamın yedeklerinin mevcut olup olmadığını, su, elektrik ye buhar tesisatının yeterIiliğini, ham ye mamul madde depolarının uygunluğunu,aspiratörleri, lüzumlu görülecek diğer hususları yerinde inceler. Ekip bu inceleme sonuclarını rapor halinde en gec onbeş gün içinde Bakanlığa sunar.
Belge Verilmesi (ruhsat) :
MADDE 19 - Satış için yem imal etmek üzere kurulan işletmelerin kurma iznine esas olmak şart ye vasıfların yerine getirdiği anIaşıldığı takdirde (Yem lmal Belgesi) verilir.
Bu şartların devamı süresinde verilen ruhsat geçerlidir. 1593 sayılı Urnumi Hıfzıssıhha kanunun sağlık ye sosyal yardım bakanlğına verdiği yetkiler saklıdır.
Eksikliklerin Bulunması Hali :
MADDE 20 - Ruhsat talebinde bulunan işletmelerin kontrolünde eksiklikler tespit edilmişse, bu eksikliklerin ikmali icin müracaat sahibine yeterli bir süre verilir ye sürenin sonunda kontrol ekibi tekrar görevlendirilir. Eksikliklerin tamamlandığının ekip raporu ile tevsiki halinde ruhsat verilir.
İmal ve Kontrolleri :
MADDE 21 - Yem imal belgesi alan işIetmeIerin; Bakanlık ekipleri tarafindan yılda en az 2 defa ye belli edilmeyen tarihlerde kontrol edilmesi zorunludur. Bu kontrollerde alınan numunelerin analiz ücretleri ilgili fabrika ye işletme tarafindan karşılanır.
Fabrika ye işletmelerin kontrolünde, teknik ye sağlık şartları Bakanlıkça belirlenecek olan ye işletme sahiplerinin sorumlu olacağı; yem üretim zincirinde tehikelerin ortaya çıkabileceği kritik noktalarin belirlenmesi ye bunlarin izlenmesiyle ilgili kontrol sistemlerinin oluşturulmuş olması aranır.
Ekipler yem imal depolama ye satış yerlerine; kontrol ye numune almak maksadıyla izinsiz girebilirler. Bu yemlerin sahip veya temsilcileri, kendilerinden istenilen bilgileri vermeye, yem ye yemlerle ilgili maddeleri göstermeye ye kontrolü sağlayıcı tedbirleri almaya mecburdurlar. Özel ticari sırlar saklıdır.
Bakanlıktan ruhsat alan her yem fabrikası yılda en az üç defadan az olmamak kaydıyla Bakanlık ekipleri denetiminde fabrikaların ürettiği yemden alınacak yem numunelerini analiz ettirmek ve analiz sonuclarını il Müdürlüklerine ibraz etmek zorundadırlar.
Kontrol sırasında her hangi bir engelleme ile karşılaşan görevli ye yetkililer durumu bir tutanakla tespit eder ye gereği yapılmak üzere mahallin mülki amirine sunarak kendilerinden yardım isteğinde bulunurlar.
Ayrıca bu durum Bakanlığa da bildirilir.
Laboratuvar Kontrolleri :
MADDE 22 - Beyan ye tescile tabi yemlerin ticarete arz edlirken fiziksel, kimyasal, biyolojik muayene ye analizlere dayanan kontrolleri laboratuvarlarda Bakanlıkça yaptırılır.
Bakanlık, laboratuvara gonderilen numunelerin hangi işIetmeye ait olduğunun gizli kalmasi için gerekli tedbirIeri alır.
Şikayet halleri ile imalatçısı tarafindan formüI değişikIiği bildirilen karma yemlerin muayeneleri laboratuvarlarda öncelik ye ivedilikle yapılır.
İthal Sırasında Kontrol :
MADDE 23 - Yem ithalatı aşağıdaki hususlar doğruItusunda yapılır.
a) Yem ithal etmek isteyenler yemlerin beyan ye tescil işlemIerini yaptırarak Bakanlıktan izin almak zorundadırlar.
b) Yem ihal etmek isteyenler, beyan ye tescil beyannamelerinde belirttikleri bilgileri ihtiva eden anaIiz raporu, proforma fatura ye Bakanlıkça istenilecek diğer belgelerle müracaat ederler. Bakanlıkça uygun bulunan müracaatların ithali için gerekIi izin verilir.
c) Gümrüğe gelen yemler, bu Yönetmelik esaslarına göre, yetkililer tarafindan incelenir.
d) Gümrükte yemlerden usulüne göre numune alınarak laboratuvara sevkedilir. Numuneler, analiz ücretleri ithalatçıya ait olmak üzere laboratuvarlarda öncelikle muayene ye analize tabi tutulur ye durum bir raporla tespit edilir.
Bu tetkik, muayene ve analiz sonucları belgelerde belirtilenlere ye yönetmelik hükümlerine uyması halinde bu yemlerin gümrükten çıkartılmasına ye usulüne göre satışına izin verilir.
Bakanlık ithalatla ilgili tüm hususlarda gerekli gördüğü tedbirleri alır.
İhraç Sırasında Kontrol :
MADDE 24 -Yemlerin ye yemlik maddelerin ihracında ihracatçı, BakanIğın istediği belgelerle müracaat eder. Alıcı firmanın istekleri doğruItusunda, ücreti ilgili firmaya ait olmak üzere kontrol yapılır. Numunelerin kontrol sonuçlarını belirten raporların uygun bulunması halinde ilgili malın fiili ihracına izin verilir.
Bakanlık ihracaatla ilgili tüm hususlarda gerekli gördüğü tedbirleri alır.
Kontrol Sonuçlarina İtiraz :
MADDE 25 - Kontrol için alınan yem numunelerinin muayene ye analiz sonuçları numunenin alınmasından itibaren en cok 30 gün içinde ilgililere yazılı olarak bildirilir.
lmalatçı, ithalatçı, satıcı veya bunların kanuni temsilcileri muayene veya analiz sonuçlarına en geç 30 gün içinde itiraz edebilirler. Bu taktirde yeniden yapılacak muayene veya analiz BakanIığın belirleyeceği diğer bir laboratuvarda yaptırılır. Bu laboratuvarların verecekleri ikinci muayene veya analiz sonuçları en geç 30 gün içinde ilgililere bildirilir ve bu sonuçlara göre gereken işlem yapılır.
Referans laboratuvarlarında yaptırılacak muayene veya analizlerin ücreti itirazcı tarafindan ödenir.
BÖLÜM: IV
LABORATUVAR MUAYENE VE ANALİZLERİ
Numune Alma TekniĞi ve Lüzumlu Materyal :
MADDE 26 - Yem Kanununa ve bu yönetmelik esaslarına göre yapılacak normal kontrollerde veya şikayet hallerinde laboratuvarlara gönderilmek üzere alınacak yem numuneleri Bakanlığın yetkili ekip veya kontrolörleri veya görevlendirdiği kimseler tarafından atanırlar. Bunlar numunenin alınış ve görderilş usül ve esaslarından sorumludurlar. Gümrüklerdeki kontroller de normal kontrol sayılır.
Alınacak numuneler karşılığında herhangi bir bedel ödenmez.
Ambalajlı satılmak zorunda olan yemlerden alınacak numuneler mutlak surette ambalajı açılmamış veya hasara uğramamış olanlardan alınırlar.
Numune alma teknikleri Bakanlıkça hazırlanıp yürürlüğe konulacak ayrı bir yönetmelikle belirtilir.
Alınacak Numune Miktarları :
MADDE 27 - Yemlerden kontrol için alıncak numunelerin en az miktarları aşağıda gösterilmiştir.
a) Kökeni bitkisel olan yemler : Beheri 0,5 kg’dan 4 adet,
b) Bitkisel sanayi kalintilari : Beheri 0,5 kg’dan 4 adet,
c) Kökeni hayvansal olan yemler : Beheri 0,5 kg’dan 4 adet.
d) Yemlik preparatlar
Saf :Beheri 50 g’dan 4 adet,
Karma :Beheri 0,5 kg’dan 4 adet,
e) Mineral yemler : Beheri 0,5 kg’dan 4 adet,
f) Karma yemler : Beheri 0,5 kg’dan 4 adet,
- Biyolojik muayeneyi gerektiren hallerde yedirme için yeteri kadar numune alınır.
Numune Ambalajları :
MADDE 28 - Numuneler, yemin özelliğine göre aşağıda yazılı ambalaj nev’ilerinden birine konur ye üzerlerine “Bu Yem Örneği Kontrol için Daire Tarafindan Alınmıştır” ibaresi bulunan bir etiket yapıştırılır.
a) Kavanoz (cam, plastik, şeffaf veya renkli)
b) Bez torba,
c) Naylon torba,
d)Teneke kutu,
e) Mukavva kutu,
Yemlerin niteliklerine göre bu ambalaj nev’ilerinden hangilerine ve ne şekIinde konacağı 26 nci maddede sözü geçen yönetmelikle belirtlir.
Bir yemden 4 adet numune alınır ye bu numuneler aynı türden ambalajlara konulur.
Numune almak için Iüzumlu materyal Bakanlıkça temin edilir.
Numunelerin BakanIığa Gönderilmesi :
MADDE 29 - Ambalajlar, iclerindeki yemin değiştirilmesine imkan vermeyecek bir biçimde, kapatılıp mühürlenir. Durum, örneği ekli ve Dairece herbiri ücer nüsha olarak matbu ciltler halinde önceden hazırlanan tutanağa geçilir ve bu tutanak numuneyi alanlar, yemle ilgili şahıslar (imalatcı, ithalatcı, satıcı veya alıcı ile varsa hazır buiunanlardan bir tanık) tarafindan imzalanır. Üç nüsha halindeki tutanakların (3 ncü nüshası) dip koçanda kalır. Numunelerden bin tutanağın ikinci nüshası ile birlikte ilgilisine mahallinde teslim edilir. Geriye kalan üç numune tutanağın birinci nüshası ile birlikte ayrı bir ambalaja konularak görevliler tarafından en kısa zamanda daireye teslim edilir veya P.T.T. idaresi yolu ile gönderilir.
Numunelerin BakanIığa Gönderilmesi :
MADDE 30 - Daireye, gelen numunelere şifreli birer kod No.su yapıştırır ve bunlardan birini bir yazı ile muayene ve analiz için ilgili laboratuvara gönderir. Diğer numuneler tutanağı ile birlikte itiraz süresi sonuna kadar tanık numune olarak dairede muhafaza edilir.